مورد توجه باشد و همچنين سخن آنكه در ردّ آن حديث ايراد كرده باستناد اينكه ( در آن هنگام ) على عليه السّلام در يمن بوده ، در خور توجه و قابل اعتناء نيست ، چه آنكه بازگشت آن جناب از يمن و درك حجّ با پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله بثبوت رسيده است ، و سخن بعضى از معترضين داير باينكه زيادتى جملهء : اللهم وال من والاه . . . الى آخر ساختگى است ، مردود است ، زيرا اين جمله ( از سخنان پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله ) از طرقى روايت شده كه بيشتر آن طرق را ذهبى صحيح دانسته ، سپس ( ابن حجر ) در خصوص رد بر اين داستان در مقامى و ردّ بر تواتر آن در مقام ديگر ، گويد : و لفظ ( حديث مزبور ) در نزد طبرانى و غير او بسند صحيح چنين است كه : پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله در غدير خم - زير درختان خطبه ايراد نمود و سپس فرمود : ايّها الناس ، همانا خداوند مهربان و دانا مرا آگاه فرمود . . . تا آخر حديث كه در ج 1 ص 58 - 59 ذكر شد . و در ص 73 « صواعق » در مقام تعداد مناقب امير المؤمنين عليه السّلام گويد : حديث چهارم - روز غدير خم پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : « من كنت مولاه فعلى مولاه ، اللهم وال من والاه ، و عاد من عاداه ، » . تا پايان حديث ، و بتحقيق در شبهه ، يازدهم گذشت ، و همچنين گذشت اينكه سى تن از صحابه آن را از پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله روايت نموده‌اند ( 1 ) و اينكه بسيارى از طرق آن صحيح - يا - حسن است ، و سخن در پيرامون معناى حديث بطور كامل در آنجا مذكور افتاد . و در شرح قصيدهء همزيهء بوصيرى در ص 221 در شرح اين بيت از قصيدهء او : و على صنو النبىّ و من دين فؤادى و داده و الولاء ( 2 ) گويد : يعنى يارى او و دفاع از مقام او و ردّ بر آنكه با او در امر خلافت نزاع و معارضه نمود و ردّ آنان كه اجماع بر خلافت آن جناب را منظور ننمودند و آنان كه بر او خروج نمودند و در امر خلافت با او ستيزه كردند و نسبتهاى ناروائى

--> ( 1 ) اين تعداد « سى نفر » آنها هستند كه در روز رحبه ( در موضوع مناشده ) شهادت به اين امر دادند . نه تمام راويان حديث مزبور . ( 2 ) على برادر پيغمبر است و كسى است كه ولاء و محبت او آئين دل من است .